Marmaray Yolculuğundan Terapötik Bir Serüvene

Bazı çocuklar için dünya biraz daha hızlı döner… Bir anda koşar, bir yere çarpar, çevresel uyaranların içinde yönünü bulmakta zorlanır. Bazen uyaranlar öyle ilgi çekicidir ki kimseyi dinlemeyip göz kamaştıran parlak renklerin ahengine kapılırlar.

Benim danışanım da tam olarak böyleydi. Dikkatini toplamakta güçlük çekiyor, dürtüsel davranıyor ve sıklıkla çevresine çarpıyordu. Çevreden gelen sesler, görsel işaretler dikkatini dağıtıyor An'a odaklanmasına engel oluyordu. 

Birde tutkusu vardı: Marmaray istasyonları. Her anonsta ezberlediği durak isimlerini ekolali yapardı. Ben de onun ilgisini, terapi sürecinin en güçlü aracına dönüştürmeye karar verdim.

Tren Hattından Terapötik Bir Alan 

Bir çocuğun dünyasına girmek bazen bir oyuncakla, bazen bir kelimeyle, bazen de bir tren hattıyla başlar. Onun marmaray sevgisini kullanarak bir duyusal-motor alan tasarladım. Her bağlantı noktası bir durak oldu ve terapötik bir smilasyon oyunu oynadık. Seçilen her bir materyal, hikayenin akışını bozmadan bizi hedefe ulaştırmak için sıralandılar. 

     

Anlamı daha iyi görebilmek için, her materyalin sembolik benzetmesi ve gerekli becerilerini kabaca sıralayalım:

İlk durağımız 🐠 Florya Akvaryum, son durak ise 🚉 Ayrılık Çeşmesi 

Yolcularımız; küçük balıklar. Biz bu balıkları akvaryumdan alıp gitmek istedikleri yeri aklımızda tutmalı ve uygun yerde indirmeliydik.

👉 Dokunsal denge tahtaları (tren yolu) - Taktil stimülasyon ve Alignment (hizalama)

🪜 Adım engeli ve merdivenler (tren rayları) – Motor planlama - Praksi - beden farkındalığı

🛝 Rampa – Denge koordinasyon - Tam taban basıncı

🛏️ Mavi crush minder (deniz istasyonu) – Derin basınç - proprioseptif  vest. işlemleme

🌊 Tünel (Marmarayın deniz altı istasyonları) – Duyusal entegrasyon ve yön bulma, stabilizasyon

🎨 Renkli durak kartları – Görsel dikkat, sıralama ve hafıza becerileri

Minik danışanım için bu alan, sevdiği dünyanın soyut planlaması ve somut eyleminin birleşimi oldu.

Terapi Hedeflerini Oyunla Birleştirmek 

Bu aktivitede her istasyon, içerisinde terapötik hedefleri barındırır. Yine kabaca belirtelim:

Dürtü kontrolü – İleriye koşmak yerine sırasını beklemek

Motor planlama – Hangi engelden nasıl geçeceğini planlamak

Dikkat süresi – Renkli duraklara odaklanmak, amaca uygun dikkat ile diğer uyaranları modüle etmek

Duyusal bütünleme – Tünel, minder ve engellerle çoklu duyusal deneyim yaşamak

Danışanımız kendini bir marmaray macerasında bulurken; ben de ergoterapi hedeflerini oyunla bütünleştirdim. Bu maddelerin altında yatan nice beceri, belkide zihnin onbinlerce nöral yolunu aktive etti. 

💭 Çocuğun dünyasına girmek yaratıcı beceriyi gerektirir

Fakat çocuklar zaten hayal dünyasıyla gelişirler ve bazen sadece izlemekte bizlerin budanmış hayal dünyasını canlandırabilir. Burada ilgi alanını değerlendirip, çalışılması gereken adımları bu ilginin dünyasına işledik. Yani fikir aslında onundu, ben sadece gerekli düzenlemeleri yaptım. Parkur alanı boyunca hedefe yönelik daha kontrollü hareket etti, ben durak isimlerini anons ettikçe dikkati daha uzun süre bende kaldı ve sürecin her anında eğlendik.

Bir çocuğun hayal gücünde, sevdiği dünyada şekillenen terapi verimlidir. Eğer biz bu aktiviteyi bu hikaye ile ilgi çekici kılmasaydık, sinir sisteminin çevreye adaptasyonunu sağlayacak etkenleri tek tek çalışamazdık. Onun için zaten zor olan becerileri birde istemediği bir ortamda sunarak onu bunaltabilir, gitmeyi istemesine neden olabilirdik. 

Özerkliğe giden yolda ergoterapiye başlamak kadar ergoterapiye devam edebilmeninde de önemi büyüktür 🍀

Ergoterapist 

Fatma Gizem Özkocaman

/erggizemozkocaman