Elimizde Kalanla

 

Son dönemde yaşadığı hayatı, geçmişinde başına gelenleri, yaptığı kötülüklere bahane eden insanlarla sıklıkla karşılaştığım için kendi hayatımda geçmişin kilidini açıp bir bakmak istedim. Normal şartlarda geçmişi gerçekten geçmişte bırakan, ona dair pek çok izi ve ayrıntıyı hatırlamayan biriyim. Belki de yaşamımdaki anlara bu kadar odaklanıp hayat dolu olmama büyük katkı sağlayan şeylerden biri de bu. Peki insanlar neden kendi hayatlarındaki zorlukları ve geçmişte yaşadıkları acıları, bugün başkalarına verdikleri zararın gerekçesi olarak kullanmayı bu kadar seviyorlar? 

Ben de çok zorlu bir hayat yaşadım. Şiddetli geçimsizliğin ve ekonomik problemlerin had safhada olduğu bir ailede geçti çocukluğum. Prenseslerim, Barbie bebeklerim yoktu ama bir tekstil atölyesinde anne babama hayat mücadelelerinde destek olmaya çalışırken, bazen makinelerden çıkan kumaş firelerinden pastacılık gibi sembolik oyunlar kurar, makinelerin önündeki tekneleri beşik yapıp evcilik oynardım. Bugün ise terapi ortamında çocuklarla gerçekten çocuk oluyor, onların hayatına gerçek oyunlarla dokunuyorum. Çocukluğumun bana veremediği bazı şeyleri belki de bugün başka çocukların hayatına dokunarak başka bir biçimde yaşıyorum.

Lise son sınıfa kadar hayatım aşağı yukarı böyle devam etmişti. Okuldan gelip babamın yanında çalışıyor, bir yandan da başarılı olmaya çalışıyordum. En sevdiğim dersler matematik ve teknoloji tasarım dersleriydi. O dönem aile içindeki geçimsizliğin had safhada olduğu bir dönemdi ve babamın psikolojik problemlerle birlikte dükkanımızda yalnız kalmaması için destek olmam gerekiyordu. Lise döneminde ağır depresif belirtiler göstermeye başlamıştım; kimseyle konuşmaz, neredeyse hiç arkadaşlık kurmazdım. İlkokuldan beri her dönem başarı belgeleri alan ben, lisede çok düşük notlar almaya başladım. Hayatta ne istediğimi, okula neden geldiğimi bile bilmiyor, anlamsızca benden istenen şekilde yaşıyordum. Bu halimi gören, ergen zihninden neye sarılacağına şaşıran akranlarım tarafından ağır zorbalıklara maruz kaldım. Mezun olduktan sonra sudan çıkmış balığa döndüm ve iki yıl okula gitmedim.

İşte bu zaman diliminde benim kendilik algım yavaş yavaş oturmaya başladı. Tekstil atölyemiz iflas etmiş, babam emekli olup memleketinde ev yapmaya başlamıştı. Elimde kalan zaman, bana özgürlük sağlamıştı. 17 yaşımda dışarıdaki işlerde çalışarak kendi ihtiyaçlarımı karşılamaya, temel ihtiyaçlarımın dışında kalan isteklerimi de kendi emeğimle gerçekleştirmeye başlamıştım. Hiç unutmuyorum; o işyerlerindeki güzel insanlar, ablalarım, abilerim bana kendi ruhumdaki ışığı yansıttılar. Saçlarımın rengini dahi onların övgüleriyle öğrendim. İnsanlarla iletişim kurmanın kötü bir şey olmadığını onlarla öğrendim. En güzeli de yalnız olmadığımı fark ettim; benim gibi yüzlerce insan vardı. O dönemde yazmaya da başladım. Bir forum sitesinde tanımadığım kişilerle, kimliğimin belli olmadığı bir kullanıcı olarak yazılarımı paylaşıyor, insanların yorumlarını okuyordum. Çok küçükken kompozisyon ödevlerinde hep birinci olur, ödüller alırdım fakat bu yeteneğimi de insanların yazılarımı beğenmesi ve bana bunu aynalaması sayesinde yeniden keşfettim.

19 yaşımda küçükken çok istediğim ama ailemin asla desteklemediği kemanı aldım ve ailemden gizli, kıymetli hocamın desteğiyle keman öğrenmeye başladım. Sefaköy'den Beykoz'a gidiş geliş altı saat yol giderdim. Fakat benim için o yolculuklar yalnızca keman dersine gidip gelmekten ibaret değildi; her yolculuğumda İstanbul'u gezer, bazen yol üstünde müzelere ve sergilere uğrardım. Keman öğretmenim aynı zamanda bir luthierdi ve bana keman ve rebab yapım atölyesinde ders verirdi. Orada hem keman öğrendim hem keman yaptım; ağacın kütüğünden bir enstrümanın doğuşunu, bütün aşamalarını gördüm ve kendi ellerimle o sürece dokundum. Bazen atölye çalışması esnasında mola verir, keman öğretmenim, ailesi ve öğrencileriyle Beykoz'un ormanlarına gider, piknik yapar, bazen mantar ve çeşitli bitkiler toplardık. Bugün geriye dönüp baktığımda, o yıllarda aslında yalnızca keman öğrenmediğimi düşünüyorum; dünyayı keşfediyor, kendime ait bir hayat kurmayı öğreniyordum.

Keman eğitimine başladığım dönem üniversiteye de başladım. Üniversite giriş sınavında aldığım puan çok yüksek değildi; yine de %100 burslu bir bölüm kazanmıştım. Fakat kazandığım bölüm, o dönem hayalini kurduğum meslek değildi. Elimdeki bütün imkânları değerlendirmem gerektiğini biliyordum. Üniversitedeki başarım ise zaman içerisinde değişti; dönem birinciliğim sonucunda çift anadal programına yerleştim. 21 yaşında önlisanstan mezun olduktan sonra dikey geçiş sınavına girdim ve varlığından o yıl haberim olan Ergoterapi bölümünün hayalimdeki meslek olduğuna karar vererek tercih ettim. Kadıköy'de bir devlet üniversitesinde hayalimi yaşamaya başladım.

Üniversite döneminde de çok aktiftim. Ergoterapinin her alanında birçok devlet hastanesinde staj yaptım, yaz stajlarımdan birini Kıbrıs'ta gerçekleştirdim, farklı kültürlerden danışanlarla çalıştım. Akademik çalışmalar, araştırmalar ve projelerde de çok aktiftim; Eskişehir ve Çanakkale'de katıldığım kongrelerde sözlü bildirilerim oldu. Bölüm başkanının gözde öğrencilerinden biriydim. Hatta birlikte iyi bir dergide yayımlanan bir çalışma gerçekleştirdik ve profesyonel kemancılara ulaşarak bunu uluslararası bir çalışmaya dönüştürdü. 24 yaşında ergoterapist mesleğimi elime aldım. 

  Yaklaşık 4 yıldır farklı kurumlarda aynı gaye ile çocukların hayatına dokunuyorum. Yoğun bir sistemde çalışarak yüzlerce danışanla buluşma fırsatı buldum. Bazen boş kalmak, hiçbir şey yapmadan durmak istiyorum fakat o kadar yoğun çalışıyorum ki buna bile zaman bulamıyorum. Yine de küçük insanların hayatına katkı sağlamak, onların dünyasında küçücük de olsa bir iz bırakmak çoğu zaman her şeye değer.

28 yaşıma günler kala hayatımda yeni bir eşikteyim. Yaklaşık bir yıldır Almanya'ya uzanan yeni bir hayatın hazırlıklarıyla uğraşıyorum. Bu süreçte yalnızca mesleki bir yolculuk değil, aynı zamanda yeni bir dil, yeni bir kültür ve bambaşka bir hayat kurma fikri de hayatımın önemli bir parçası oldu. İyi bir Almanca seviyesine ulaştım ve mesleğim sayesinde zaten farklı ülkelerden insanlarla iletişim kuruyor, farklı kültürlerden insanların hayatlarına dokunuyorum. Şimdi ise bunu yalnızca mesleğim aracılığıyla değil, hayatımın tamamıyla başka bir ülkede deneyimleyecek olmanın heyecanını taşıyorum.

Belki de bu yazıyı tam da bu nedenle, Türkiye'deki son günlerime ve son aylarıma yaklaşırken kaleme almak istedim. Çünkü geriye dönüp baktığımda hayatımın ne kadar hızlı ve doluca olduğunu görüyorum. Bir zamanlar tekstil atölyesinin makineleri arasında kendi kendine oyun kuran o çocuk, bugün başka çocukların hayatlarına dokunan bir meslek sahibi ve dünyasını değiştirmeye hazırlanan bir yetişkin. Bir zamanlar insanlarla konuşmaya çekinen, kendisini ifade etmekte zorlanan o genç kız ise bugün yazıyor, üretiyor, farklı ülkelerden insanlarla iletişim kuruyor ve şimdi hayatını başka bir ülkeye taşımanın eşiğinde duruyor.

Bundan sonraki yazılarımın da artık başka bir ülkeden, başka sokaklardan, başka insanlardan ve hayatın bana açacağı yeni pencerelerden devam edeceğini düşünüyorum. Belki yine kemandan, çocuklardan, şehirlerden, insanlardan ve hayattan bahsedeceğim. Sadece bu kez hikâyenin fonunda İstanbul yerine başka bir şehir olacak.

Konunun başıyla sonu biraz alakasız gibi görünse de aslında tam da burada birbirine bağlanıyor. Eylül ayında fark ettim ki bir insanın zorlu koşullardan geçmiş bir hayatının olması aslında olağandır. Hepimizin hayatında bizi yaralayan, değiştiren, zorlayan dönemler olabilir. Mesele başımıza ne geldiğinden çok, zaman içerisinde başımıza gelenlerle ne yaptığımızla ilgili. 

Bence geçmişimiz bugün neden böyle davrandığımızı açıklayabilir ama bugün başkasına verdiğimiz zararı meşrulaştıramaz. Bir insanın travmaları, öfkeleri, kırgınlıkları veya çözemediği meseleleri olabilir; bunların hepsi insan olmanın bir parçasıdır. Fakat kendi yaralarımızın başkalarını yaralamasını kabul etmek zorunda değiliz. “Ben böyleyim çünkü başıma bunlar geldi.” demekle “Başıma bunlar geldi ve bunun beni nasıl etkilediğini anlamaya çalışıyorum.” demek arasında çok büyük bir fark var. İlki geçmişi bir mazerete dönüştürürken ikincisi geçmişi insanın kendisini anlaması için bir kapıya dönüştürüyor.

Belki de benim hayatımda yaptığım şey buydu. Çocukken oyun oynayamadığım yerlerde bugün çocuklarla oyun oynuyorum. Kendimi ifade edemediğim yıllardan sonra yazıyorum. Kendi kararlarımı veremediğim dönemlerden sonra kendi hayatımı kurdum. Dünyayı tanımadığım yıllardan sonra İstanbul'un yollarında, müzelerinde, ormanlarında, farklı şehirlerde ve farklı insanlarla kendime bir dünya kurdum. Geçmişimi değiştiremedim ama onunla ne yapacağımı zaman içerisinde seçebildim.

Bu yüzden geçmişini sürekli olarak kötülüğüne mazeret yapan insanlardan uzak durmayı önemsiyorum. Bir insanın acısını anlayabilirim, yaralarını da anlamaya çalışabilirim; fakat onun yaralarının beni yaralamasını kabul etmek zorunda değilim. Çünkü geçmişimiz başımıza gelenlerin hikâyesidir, karakterimiz ise onlarla ne yaptığımızın.

Sanırım insanın hayatındaki en büyük özgürlük de tam olarak burada başlıyor.